วังเวียง (ต่อ)

2 ธันวาคม 51, วันชาติลาว

นักท่องเที่ยวรอรถที่ขนส่งใหม่

วันนี้ปั่นรถถีบไปตลาดวังเวียง และคิวรถขนส่งใหม่ … ดูจากปริมาณฝุ่นที่เกาะตามตัวอาคาร บอกให้รู้ว่าบ่อน (สถานที่) ทั้งสองแห่ง เพิ่งเปิดตัวได้ไม่นาน ตลาดวังเวียงเช้านี้ค่อนไปทางเงียบเหงา ผู้คนบางตา สงสัยเป็นเพราะสายมากแล้ว หรือเป็นเพราะตลาดย้ายมาอยู่นอกเมืองไปหน่อย จะย่าง (เดิน) หรือปั่นรถถีบมาก็ต้องใช้เวลาพอสมควร คิวรถขนส่งดูเหงาๆ มีรถสองแถวจอดรอผู้โดยสารอยู่ 2-3 คัน กับรถ VIP รอเวลาเดินทางไปเวียงจันทร์ หลังจากเดินเตร่สำรวจรอบๆ คิวรถไปมาสักครู่ ก็ปั่นรถถีบกลับตัวเมือง ปั่นไปดูวัด โรงหมอ โรงเรียน … แดดเที่ยงๆ ที่ไหนๆ ก็ร้อนพอๆ กัน เลยเลี้ยวรถถีบเข้าไปหลบร้อนใต้ต้นไม้ในวัด … เพิ่งจะบ่ายโมงหน่อยๆ คิดไม่ออกว่าจะปั่นรถถีบไปไหนดี งั้นปั่นไปคืนเจ้าของร้านแล้วกัน

หลังจากโซ้ยอาหารมื้อเที่ยง (เฝอ + ส้มตำ + ข้าวจี่) เสร็จเรียบร้อย เวลาครึ่งบ่ายที่เหลือหมดไปกับการหาข้อมูลในอินเทอร์เน็ต … นั่งหาข้อมูลเกี่ยวกับสะหวันนะเขต และจำปาสัก และคุยกับ “น้อย” น้องคนดูแลร้านเน็ตไปด้วย (น้อยเป็นคนเวียงจันทร์ เพิ่งมาเฮ็ดเวียก (ทำงาน) ที่วังเวียงได้ 3 เดือน) น้อยแนะนำให้ไปเที่ยวชมถ้ำในวังเวียง … ออกจากร้านเน็ต ย่างกลับเฮือนพัก เจอลุงเพชร (เจ้าของเฮือนพัก) นั่งสูบบุหรี่อยู่

“คืนนี้ ค่อยคุยกันนะลุง ตอนนี้จะไปเดินเล่นหมู่บ้านข้างหลัง (ทางไปถ้ำปูคำ) ก่อน”

ตะวันคล้อยต่ำลงเรื่อยๆ หมู่บ้านข้างหลังมีเฮือนพักรับนักท่องเที่ยวอยู่ 2-3 แห่งเท่านั้น ที่เหลือเป็นเฮือนของชาวบ้าน ปลูกเรียงรายสองข้างทาง เดินไปตามถนนไม่ไกลนัก ก็เจอกับไร่นา และสวนผัก มองเห็นผาแดงยืนตระหง่านกลางทุ่งนาอยู่ไกลๆ ระยะทางไปผาแดง และถ้ำปูคำไม่ไกลเกินกว่าที่จะปั่นรถถีบถึง … เพราะฉะนั้น มื้ออื่น (พรุ่งนี้) จะไปเยือนผาแดง และเที่ยวถ้ำ ส่วนตอนนี้ และอากาศยามเย็นแบบนี้เหมาะกับการเดินเล่นทวนสายน้ำไปนั่งเล่นริมหาด

ริมหาดน้ำซอง เจอสองเด็กน้อยกำลังจับลูกดวน (ลูกอ๊อด)

ลูกดวนในลำน้ำซอง

“จับไปทำอะไร”

“เอาไปเลี้ยง โตแล้วค่อยเอามาปล่อย”

“พ่อมาจากไหน” (เด็กเรียกเราว่าพ่อ)

“มาจากปลายน้ำ ฟากโน้น” (ตอบกวนเด็กอีก)

“งั้นพ่อช่วยจับ”

“ทำไมใจดี ที่บ้านรวยเปล่า”

(นึกฉงนกับคำถามเด็ก)

“ใจดีกับรวย ไม่เกี่ยวกันนะหนู คนไม่รวยก็เป็นคนใจดีได้ คนรวยก็อาจจะไม่ใจดีก็ได้”

จับลูกดวนกับเด็กๆ ร่วมครึ่งชั่วโมง ก็ได้เวลากลับเข้าเมืองหาของกิน

“พ่อมีเงินไหม ขอเงินได้เปล่า” เจอมุขเดิมๆ ของเด็กอีกแล้ว

“ไม่มี … หนูจะขอเงินจากคนที่เพิ่งรู้จักกันไม่ได้นะ”

ไม่รู้ไปเอาความคิดแบบนี้มาจากไหน ใครสอนให้ขอเงินนักท่องเที่ยวก็ไม่รู้ เจอคำถามแบบนี้บ่อยๆ หลายช่วงของการเดินทาง แต่ก็ไม่รู้สึกแย่ หรือเสียความรู้สึกอะไร (โลกยังมีอะไรที่แย่กว่านี้เยอะ)

จัดการอาหารมื้อเย็นเรียบร้อย เดินไปหา “น้อย” ขอยืมแผนที่ไปถ้ำปูคำ

น้อยบอก “เอาไปเลย ไม่ต้องคืน”

ขอบใจในความใจดี และมิตรไมตรีที่มีให้กัน

3 ธันวาคม 51

อรุณสวัสดิ์ “วังเวียง” เช้านี้ตื่นนอนตามปกติ เดินข้ามสะพานไม้ไปฝั่งตัวเมือง มองหาร้านเช่าจักรยานเสือภูเขาราคาถูกๆ วันนี้จะขี่เสือไปเที่ยวถ้ำ และผาแดง จัดการเสบียง และน้ำดื่มเรียบร้อย เข็นจักรยานข้ามสะพานย้อนเส้นทางเดิม … ปั่นเสือภูเขาไปเรื่อยๆ สองข้างทางไปถ้ำปูคำเป็นหมู่บ้านคนลาวลุ่ม คนเวียด และคนม้งสลับกับทุ่งนา แปลงผัก มีภูผาหินปูนเป็นฉากหลัง ประมาณ 6 กม. จึงจะถึงจุดหมาย ขณะหยุดดูป้ายบอกทางเทียบกับแผนที่ เจอเพื่อนร่วมทาง ปั่นจักรยานตามมาอีกหนึ่ง

“มาจากไหน”

“สิงคโปร์”

“หนี ห่าว”

(บทสนทนาที่เหลือ สื่อสารกันด้วยภาษาจีนกลาง)

เด็กม้ง

ระหว่างทาง เจอธารน้ำใส และแดดสวย เห็นเด็กม้งกำลังเล่นน้ำอยู่ในลำธาร เลยแวะทักทาย เล่นน้ำกับเด็ก

“วันนี้ไม่ไปโรงเรียนหรือ”

“….”

“ชื่ออะไร”

“….”

“บ้านอยู่ไหน”

เด็กชี้ไปทางด้านหลัง

(ก็เข้าใจคำถามนี่ นึกว่าพูดไม่ได้ มาทราบภายหลังว่าเด็กม้งที่ยังไม่เข้าโรงเรียน ส่วนใหญ่ยังพูดภาษาลาวไม่ได้ รวมถึงภาษาไทยด้วย)

“ถ่ายรูปไหม”

เด็กพยักหน้า

“ยิ้มหน่อย”

แชะๆๆๆ

ถ่ายรูปเสร็จ เตรียมปั่นจักรยานไปต่อ เด็กแบมือขออะไรสักอย่าง เลยหยิบขนมส่งให้ นี่ขนาดพูดไม่ได้ ยังขอขนมเป็นด้วย

“ถ้ำปูคำ” เป็นถ้ำที่ซ่อนตัวอยู่บนภูผาสูงชัน การเที่ยวถ้ำแห่งนี้ต้องเริ่มจากการปีนป่ายภูเขาขึ้นไปทีละก้าว ค่อยๆ ไต่ระดับขึ้นไปอย่างช้าๆ และระมัดระวัง มิฉะนั้นอาจตกลงมาแข้งขาหักได้ คำเตือน “เด็ก สตรีมีครรภ์ และคนชรา รวมทั้ง ผู้กลัวความสูง ควรหลีกเลี่ยงการปีนถ้ำปูคำ” และอย่าลืมพกไฟฉายเข้าไปด้วย เพราะภายในถ้ำแสงสว่างค่อนข้างน้อยถึงมืดสนิท (ไม่มีไฟฟ้า) ลูกศรบอกทางไม่ค่อยมี ทางเดินวกวน เดี๋ยวปีนขึ้น เดี๋ยวปีนลง เดี๋ยวต้องทำตัวลีบๆ ลอดช่องแคบๆ ต้องระวังศรีษะจะชนหินย้อย เท้าจะสะดุดหินงอก เดินไม่ระวังอาจพลัดกลิ้งตกลงไปในแอ่ง หรือหลุมได้ เดินไปเดินมาอาจหลง หาทางไป และทางออกไม่เจอ เพื่อป้องกันปัญหานี้ นักเที่ยวถ้ำสามารถใช้บริการคนนำทางหน้าปากถ้ำได้

ถ้ำปูคำซ่อนตัวอยู่ในภูผาเบื้องหน้า

ฝูงปลาแหวกว่ายในธารน้ำใส หน้าถ้ำปูคำ

หลังจากเดินสำรวจ และเดินหลงในถ้ำ 2-3 รอบ ประเมินคร่าวๆ จากสายตา (และในความมืด) ได้ว่า ถ้ำปูคำสวยพอประมาณ นอกจากหินงอก หินย้อยในถ้ำแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่นักเที่ยวถ้ำอยากจะมาดู (หรือเปล่า) คือ “ปูคำ” สิ่งมีชีวิตซึ่งเป็นที่มาของชื่อถ้ำแห่งนี้ แต่วันนี้ สงสัย “ปูคำ” จะเล่นตัว ไม่ยอมออกมาให้ยลโฉม … หลังจากโผล่พ้นปากถ้ำออกมานั่งพักเหนื่อยสักครู่ใหญ่ ก็สมควรแก่เวลาปีนลงมายังพื้นราบ … หน้าถ้ำมีลานกว้างให้นั่งตากแดด ผึ่งลม ดูนักท่องเที่ยวแหวกว่ายไปมาท่ามกลางฝูงปลาในธารน้ำใส สีมรกตสวย … บ่ายแก่ๆ ปั่นเสือภูเขาย้อนกลับทางเดิม พระอาทิตย์ยังไม่ตกดิน ยังมีเวลาแวะผาแดง … ปีนเขา (อีกแล้วหรือ) ขึ้นไปดูตัวเมืองวังเวียงยามเย็น

ผาแดง

ดูภาพเพิ่มเติม => ภาพเล่าเรื่อง

บรรยายกาศยามนี้ เงียบสงัด ประหนึ่งกาลเวลาหยุดเคลื่อนไหว

ได้ยินเสียงนกร้อง เสียงลมพัด เสียงใบไม้

แล้วก็เสียงลมหายใจของตนเอง

แหงนหน้าดูผาแดงในระยะประชิด

ยิ่งใหญ่ และน่าเกรงขาม

แสงอาทิตย์กำลังจะบอกลาขอบฟ้า

รัตติกาลค่อยๆ คืบคลานเข้าปกคลุมเมืองในหุบเขา และสายน้ำ

ราตรีสวัสดิ์ “วังเวียง”